Αρχική > Gulag, Βιβλία, Πρωταρχική Συσσώρευση > Fordizatsia – Ο φορντισμός στη Σοβιετική Ένωση

Fordizatsia – Ο φορντισμός στη Σοβιετική Ένωση

Ως γνωστόν, υπάρχουν δύο τρόποι με τους οποίους μπορεί κάποιος [εργοδότης] να βγάλει από τη μύγα [τους εργαζόμενους] ξίγκι [υπεραξία]:

  1. Βάζοντάς τους να δουλεύουν ολοένα και περισσότερες ώρες και/ή μειώνοντας το μεροκάματό τους [απόλυτη υπεραξία], και/ή
  2. Οργανώνοντας τον τρόπο δουλειάς ώστε να αυξάνεται διαρκώς η παραγωγικότητα [σχετική υπεραξία].

Και αν ο πρώτος τρόπος προσκρούει στο γεγονός ότι ένα 24ωρο έχει -δυστυχώς!- μόνον 24 ώρες, η «αποτελεσματικότερη» οργάνωση της παραγωγής υπήρξε κάποτε το Ελ Ντοράντο του καπιταλισμού.  Πρώτοι και σημαντικότεροι «εξερευνητές» του ο αυτοκινητοβιομήχανος Χένρυ Φορντ και ο μηχανικός Φρέντρικ Ταίυλορ, ο πατέρας του «επιστημονικού μάνατζμεντ».

Και φυσικά δεν είναι διόλου τυχαίο που μια ολόκληρη περίοδος του καπιταλισμού αποκαλείται «φορντική». Τα έχουμε ξαναπεί αυτά, όμως.

_ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Ως γνωστόν, επίσης, όλα εκείνα τα καθεστώτα του 20ου αιώνα που αποκλήθηκαν «κομμουνιστικά»/»σοσιαλιστικά» είχαν τόση σχέση με τον κομμουνισμό/σοσιαλισμό, όσο και ο φάντης με το ρετσινόλαδο. Δηλαδή, καμία.

Αυτού του είδους ο «υπαρκτός σοσιαλισμός»/»κομμουνισμός» δεν ήταν παρά ο καπιταλισμός των υπανάπτυκτων. Ή, για να το θέσουμε πιο σωστά, των αργοπορημένων. «Αργοπορημένοι» με την έννοια ότι δεν είχαν προλάβει το τραίνο του καπιταλισμού όταν «έπρεπε», κι έτσι «έσπευσαν» αργότερα. Πολύ αργά, όμως. Γνωστά κι αυτά επίσης. [Και μην αρχίσετε πάλι με την Κίνα. Βαριέμαι…]

Και επειδή ακόμα και ο «καπιταλισμός των αργοπορημένων» δεν παύει να είναι καπιταλισμός, ιδού μερικά στοιχεία για τον φορντισμό στη Σοβιετική Ένωση, από το βιβλίο του Τιμ Τζουλιάδη, Οι Εγκαταλειμμένοι, μετ. Μαρία Φακίνου, εκδ. Πατάκη, 2010 [ολόκληρο το τέταρτο κεφάλαιο του βιβλίου είναι αφιερωμένο στον φορντισμό – «Fordizatsia»]. Τα αποσπάσματα είναι από τις σελίδες 47, 51 και 401 αντίστοιχα. Οι υπογραμμίσεις και οι σημειώσεις στο τέλος δικές μου.

Το βιβλίο πραγματεύεται την τύχη των -πολλών χιλιάδων- αμερικάνων προλετάριων που είχαν τη φαεινή ιδέα, στις αρχές της δεκαετίας του 1930, να μεταναστεύσουν, εξαιτίας της ύφεσης, στην ΕΣΣΔ και να εργαστούν εκεί. Ποια ήταν η τύχη τους; Οι περισσότεροι «εξαερώθηκαν» μέσα στα… επιτεύγματα του σοβιετικού gulag.

 

 

[…] Καμία άλλη εταιρεία στις Ηνωμένες Πολιτείες, ή ακόμα και παγκοσμίως, δεν είχε περισσότερες συναλλαγές με τον Ιωσήφ Στάλιν από ό,τι η Αυτοκινητοβιομηχανία Φορντ μεταξύ του 1929 και του 1936. [σημ.1]

Μάλιστα, το δόγμα της «αμερικανικής μηχανοποίησης» ήταν τόσο παλιό στη Ρωσία όσο και η Επανάσταση. Ο ίδιος ο Λένιν [σημ. 2] είχε υπάρξει ένθερμος θιασώτης των μεθόδων του Φορντ στη μαζική παραγωγή, και η αυτοβιογραφία του Φορντ My Life and Work συμπεριλαμβανόταν για πολύ καιρό στα σοβιετικά ευπώλητα, κάνοντας τέσσερις ανατυπώσεις το 1925 μόνο. Στα απόμακρα χωριά της Σιβηρίας, χωρικοί οι οποίοι δεν είχαν ακόμα ακουστά τον Στάλιν ήξεραν τα πάντα για τον Χένρυ Φορντ. Ακόμα και το ευφυολόγημά του «μπορείς να έχεις όποιο χρώμα θέλεις, αρκεί να είναι μαύρο» [σημ. 3] ανταποκρινόταν σε μια πολύ δηκτική, ρωσική αίσθηση του χιούμορ.

Ο σοβιετικός Τύπος είχε από καιρό χαιρετίσει τον «φορντισμό» ως το σύνθημα της σοβιετικής εκστρατείας εκβιομηχάνισης.

[…] Σε άρθρο με τίτλο «Συζητήσεις για την εύνοια του Φορντ συναρπάζουν τη Μόσχα», ο Ουόλτερ Ντιουράντυ προσπάθησε να εξηγήσει τις εξελίξεις στους σαστισμένους αναγνώστες της New York Times: «Φορντ σημαίνει Αμερική και όλα όσα έχει επιτύχει η Αμερική ώστε να αποτελέσει πρότυπο και ιδανικό γι’ αυτή την αχανή και οπισθοδρομική χώρα (…) Η φτηνή μαζική παραγωγή είναι ένας σοβιετικός στόχος, περισσότερο πολύτιμος από πρακτική άποψη από την παγκόσμια επανάσταση – ο Φορντ είναι στα μάτια των Σοβιετικών ο αρχιμεγιστάνας αυτού του επιτεύγματος. Η «Fordizatsia» – «Φορντιοποίηση»- έχει γίνει μία από τις «λέξεις επιρροής» με τις οποίες οι Σοβιετικοί ρήτορες μαγεύουν το ακροατήριο». [σημ. συγ. Walter Duranty, «Talk of Ford Favor Thrills Moscow», New York Times, 17 Φεβρουαρίου 1928.] [σημ. 4]

[…] Οι Σοβιετικοί στενογράφοι κατέγραψαν τότε πως ο Τζόνστον [σημ. 5] έκανε φιλοφρόνηση στον Στάλιν: «Κατά τη γνώμη του [σ.σ. του Φορντ], ο Ι.Β. Στάλιν είναι στην πραγματικότητα ένας αληθινός επιχειρηματίας». Εκεί απάντησε ο Στάλιν πως «αν είχε γεννηθεί και ζήσει στην Αμερική, τότε πιθανόν να είχε γίνει πράγματι επιχειρηματίας».

 

 

Σημειώσεις

Σημ. 1. Ο Χένρυ Φορντ πούλησε εκείνη την περίοδο στην ΕΣΣΔ τα μηχανήματα ενός ολόκληρου εργοστασίου [τα οποία τα είχε για παλιοσίδερα…] συναρμολόγησης αυτοκινήτων έναντι 40 εκ. δολαρίων [σε χρυσό]. Στην τιμή συμπεριλαμβάνονταν και 75.000 διαλυμένα αυτοκίνητα που θα συναρμολογούνταν στην ΕΣΣΔ. Κάποιος Αμερικανός μηχανικός που δούλεψε στο εργοστάσιο της Φορντ στη Ρωσία περιέγραψε την όλη διαδικασία ως «μια διαρκή λιτανεία βιομηχανικής απόγνωσης»!

Σημ. 2. «Lenin explicitly joined the two elements of Ford’s system in his definition of socialism: «Soviets plus Prussian railway administration plus American industrial organization» (Hughes, 1989:474).» Πηγή.

Σημ. 3. Το ευφυολόγημα του Φορντ αναφέρεται στο χρώμα των αυτοκινήτων. Για λόγους μείωσης του κόστους τα μοντέλα της Φορντ ήταν πάντα μαύρα.

Σημ. 4. Ο Ντιουράντυ ήταν από τους σημαντικότερους απολογητές του μπολσεβίκικου καθεστώτος. Και από τους ανθρώπους που επηρέασαν τον Ρούζβελτ ώστε οι ΗΠΑ να συνάψουν διπλωματικές σχέσεις με την ΕΣΣΔ το 1934.

Σημ. 5. Ο Τζόνστον, ως μέλος του Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, είχε συναντηθεί με τον Στάλιν το 1944, μεταφέροντάς του και μήνυμα του Χένρυ Φορντ.

 

 

Advertisements
  1. Χρηστος Κ.
    6 Απριλίου 2011 στο 12:21 μμ

    Επιτελους ξεκολησες απο τον Μαο.

  2. 6 Απριλίου 2011 στο 12:56 μμ

    Χαχα!

    Και μόλις ετοιμαζόμουνα να γράψω:

    «Και που να δεις στην Κίνα τι έγινε.»

  3. 6 Απριλίου 2011 στο 1:51 μμ

    Αυτό μου θυμίζει το σχήμα:
    φορντισμός/τεϊλορισμός –> κράτος πρόνοιας (στη Δύση, δηλ. Νιου Ντιλ και δεκαετίες ’50-’60), «υπαρκτός σοσιαλισμός»
    [δεν θυμάμαι ποιες μεταβολές στην εργασία] –> κατάρρευση αμφοτέρων (’89 στην Ανατολή, ρηγκανισμός/θατσερισμός στη Δύση)
    που συζητούσαμε στις Συσπειρώσεις της δεκαετίας του ’90. Εύλογο σχήμα μου φαίνεται, αρκεί να θυμηθώ τον παράγοντα που μου λείπει, τι ακολούθησε τον φορντισμό στην παραγωγή. 😉

  4. 6 Απριλίου 2011 στο 3:41 μμ

    Αργοπορημενοι:)…
    Περιμενω να γραψεις και για την επιδοτουμενη εργασια.Πιο δολια και αποτελεσματικη τακτικη.

  5. 6 Απριλίου 2011 στο 4:07 μμ

    @ Χρηστος Κ.

    Με τον Μάο δεν έχω ασχοληθεί ακόμα. Τα έχω πάρει χρονολογικά. Προηγούνται οι μπολσεβίκοι.

    _ _ _ _ _ _ _ _ _

    @ βα.αλ.

    Τι έγινε στην Κίνα; Έχω κάτι ώρες να κοιτάξω ειδήσεις 😉

    _ _ _ _ _ _ _ _ _

    @ Δύτης των νιπτήρων

    Πολύ σωστά στα θυμίζουν. [Καλά λέγατε τέτοια πράγματα στις Συσπειρώσεις στα νάιντις; Και πού πήγαν όλα αυτά τα παιδιά;] Τον φορντισμό τον ακολούθησε ο μεταφορντισμός. Που όπως όλοι οι «μετα» είναι αέρας κοπανιστός.

    _ _ _ _ _ _ _ _ _

    @ ζαχαρη

    Τι εννοείς με το «επιδοτούμενη εργασία»;

  6. 6 Απριλίου 2011 στο 4:41 μμ

    Καλά λέγατε τέτοια πράγματα στις Συσπειρώσεις στα νάιντις;

    Ήταν η εποχή που μπορούσες να καταλάβεις πού πρόσκειται κάποιος από κάποιες λέξεις κλειδιά: καπιταλιστική αναδιάρθρωση –> Συσπειρώσεις, κοινωνία των δύο τρίτων –> Α/συνέχεια, αντιιμπεριαλισμός –> ΚΚΕ (μ-λ) κ.ο.κ.

    Πες κάτι για τον μεταφορντισμό.

  7. 6 Απριλίου 2011 στο 5:02 μμ

    Υπεραμοιβόμενη εργασια,με σκοπο να κανει το προιον ακριβο και να το αποσυρει.Ετσι χανεις την δουλεια σου.Και την παραγωγη σου ενιοτε.
    Σοσιαλισμος μεσα στον καπιταλισμο.

  8. Χρηστος Κ.
    6 Απριλίου 2011 στο 10:09 μμ

    Ωχ! Δηλαδη ερχεται και Μαο στα σικουελ? Αντε καλα.

  9. 7 Απριλίου 2011 στο 10:56 πμ

    @ Δύτης των νιπτήρων

    Η αναδιάρθρωση του κεφαλαίου δεν ήρθε ποτέ [ή, εν πάση περιπτώσει, αργεί ακόμα], η κοινωνία των δύο τρίτων γίνεται σιγά-σιά «κοινωνία του 20%, ο αντι-ιμπεριαλισμός περιμένει την αναδιάρθρωσή του κι αυτός [αφού πρώτα γίνει η αναδιάρθρωση του ιμπεριαλισμού…]

    Για τον φορντισμό/μεταφορντισμό ένα μικρό και κατατοπιστικό κείμενο [στα αγγλικά, με βιβλιογραφία] υπάρχει εδώ [το δίνω και ως πηγή, στην σημ. 3]:

    http://www.willamette.edu/~fthompso/MgmtCon/Fordism_&_Postfordism.html

    Χοντρικά, ο φορντισμός [βιομηχανική παραγωγή] έδωσε τη θέση του, τις τελευταίες δεκαετίες, στον μεταφορντισμό [«αέρα-πατέρα» «κοινωνία της πληροφορίας», υπηρεσίες κ.λπ.]

    Κάτι ενδιαφέρον για όλα αυτά είχα γράψει στο Tittytainment – Η μορφή των πραγμάτων που θα ’ρθουν (;), δίχως άμεση αναφορά σε φορντισμό/μεταφορντισμό, αλλά αξίζει τον κόπο να του ρίξεις μια ματιά.

  10. 7 Απριλίου 2011 στο 10:57 πμ

    @ ζαχαρη

    Συμβαίνουν κι αυτά. Και ενίοτε προς αυτή την κατεύθυνση «το παλεύουν» κι εκείνοι που δεν έχουν κανένα συμφέρον να το κάνουν. Αλλά άμα αναλύεις το παρόν με όρους του 19ου αιώνα…

  11. 7 Απριλίου 2011 στο 11:00 πμ

    @ Χρηστος Κ.

    Όχι. Μην ανησυχείς. [Εκτός κι αν προκύψει κάτι καλό.] Αλλά πώς να ασχοληθείς με την πάλη των τάξεων και την εργατική τάξη και την Αριστερά, αν δεν ασχοληθείς με τις ήττες τους; [Ως γνωστόν, οι νίκες ασχολούνται μόνες τους με τον εαυτό τους ;-)]

    Αλλά, πάλι, ξέχασα: εγώ δεν είμαι Αριστερός. [Να ζήσουμε να την θυμόμαστε!]

    ΥΓ. Για να σε προβοκάρω και λίγο. Ο Τσίπρας είπε ένα ωραίο πριν από καναδυό-τρεις μέρες: «Οι τράπεζες», λέει, «θέλουν τον σοσιαλισμό των πλουσίων». Αυτό να δω, και τι στον κόσμο: τον Βαρδινογιάννη, τον Μπόμπολα και τον Κόκκαλη [τυχαία παραδείγματα] να μοιράζονται -ισομερώς- τον πλούτο τους… Για να μην μιλήσω για τον Γκέιτς και τον Σόρος…

  12. 7 Απριλίου 2011 στο 11:22 πμ

    Ενδιαφέροντα τα λινκ, αλλά δεν είμαι βέβαιος ότι ο μεταφορντισμός είναι πραγματικά το διάδοχο σύστημα. Η θεώρηση αυτή, για παράδειγμα, παραβλέπει τη μετατόπιση της παραγωγής (και του προλεταριάτου) στον Τρίτο Κόσμο τις τελευταίες δεκαετίες (όπου η εργασία είναι τόσο φθηνή που ενδεχομένως ακόμα και ο φορντισμός να αποτελεί ακριβή επένδυση).

  13. Χρηστος Κ.
    7 Απριλίου 2011 στο 1:01 μμ

    Ρακο σου ειπα δε τσιμπαω. Μπορει ομως και να τσιμπησω αν πεις κατι εξαιρετικο. Σε καθε περιπτωση ο Τσιπρας λεει αρκετα πραματα και ειναι λιγο unfair να ξεδιαλεγεις μια φραση απο εναν συλλογισμο που μπορει να μοιαζει και ξεκουδουνο ετσι οπως το διαβαζει καποιος. Provocateur is my middle name. Εγω θελω ενα σικουελ με βαλκανιους ηγετες Χοτζα, Τσαουσεσκου, Μιλοσεβιτς κλπ.

  14. 8 Απριλίου 2011 στο 2:41 μμ

    @ Δύτης των νιπτήρων

    Δεν ήμουν αρκετά σαφής. Προφανώς και δεν είναι το διάδοχο σύστημα. Είναι το «μετά»… τον φορντισμό, που μετατοπίστηκε όσο μετατοπίστηκε. Ενδιαφέρουσα η παρατήρηση για την «ακρίβεια» του φορντισμού.

  15. 8 Απριλίου 2011 στο 2:44 μμ

    @ Χρηστος Κ.

    Καλά κάνεις και δεν τσιμπάς! Έτσι πρέπει!

    Σίκουελ; Τι να γράψω; Για Τσασουσέσκου και χαρτί, και την ανανεωτική αριστερά στο Γκρέτσια; Πάλι θα μου πεις ότι δεν τσιμπάς 😉

  16. Χρηστος Κ.
    8 Απριλίου 2011 στο 2:45 μμ

    Μα δε προκειται να διαφωνησω για Τσαουσεσκου. Ουτε για το χαρτι.

  17. λ.κ
    9 Απριλίου 2011 στο 4:23 μμ

    Ράκος Κουρελάριος :

    @ Χρηστος Κ.
    Καλά κάνεις και δεν τσιμπάς! Έτσι πρέπει!
    Σίκουελ; Τι να γράψω; Για Τσασουσέσκου και χαρτί, και την ανανεωτική αριστερά στο Γκρέτσια; Πάλι θα μου πεις ότι δεν τσιμπάς

    μπορείς να γράψεις για τον νεομπολσεβικισμό που ευαγγελίζεται ο Λαφαζάνης

  18. 9 Απριλίου 2011 στο 10:12 μμ

    Τι έπαθε ο Λαφαζάνης;;;!!!

    Ήμαρτον! [Εκτός κι αν κάνεις πλάκα.]

  19. 10 Απριλίου 2011 στο 1:11 μμ

    Καλημέρα σε όλους
    Αν ξεκινήσουμε από τα ιδεολογικά σπάργανα, ας πούμε, είναι γνωστές οι απόψεις του Τρότσκι για τη στρατιωτικοποίηση της εργασίας, όπως και ανάλογες του Λένιν και άλλων πολλών. Απεδείχθη, από τον Καστοριάδη πολύ νωρίς, για να μείνω σε αυτό, ότι είναι αδύνατο, λογικά, κοινωνιολογικά και ιστορικά να εφαρμόσεις καπιταλιστικές ιεραρχικές σχέσεις στην παραγωγή, μισθό, αποδοτικότητα κλπ. και ταυτόχρονα να χτίζεις κοινωνία «ισότητας». Το Μάο τον αφήνω για τους συσπειρωσάδες, θυμάμαι, από τα ΕΑΑΚ, τον είχαν περί πολλού…
    Πάντως τα περί φορντισμού στην ΕΣΣΔ, τογιοτισμού αργότερα κλπ πρέπει να τα δούμε στην εποχή τους και με τα κριτήρια των ανθρώπων ΤΟΤΕ: έπεφτε πείνα, οι ανάγκες ήταν επείγουσες, ερχόταν πόλεμος κλπ. Άμα έπεσε η βελανιδιά, όλοι ξυλοκόποι γίναμε.
    Τα καθεστώτα, φίλτατε Κουρελάριε, ήταν κατ’ εμέ κομουνιστικά: έτσι αυτοπροσδιορίζονταν, έτσι καταγράφηκαν ιστορικά, έτσι τα έλεγαν, οι σχέσεις ήταν όντως καπιταλιστικές σε ένα βαθμό με επιστημονικά κριτήρια, άντε να τα ξαναβαφτίζουμε τωρα… Ο καθένας βεβαίως μπορεί να μην τα θεωρεί κομουνιστικά, να βαζει εισαγωγικά κλπ και να προβάλει έναν ιδανικό κομουνισμό, χρειαζόμαστε δηλαδή μια εννοιολογική διευκρίνιση του όρου, το δυνατόν περιγραφική, για να συνεννοούμαστε. Σας συγχαίρω και για την βιβλιογραφική τεκμηρίωση, περισσότερα μόλις διαβάσω το βιβλίο.
    Το ΚΚΕ, και πάλι, μας κάνει σοφότερους: στον 902 προβάλει ολημερίς διδακτικότατα ντοκιμαντέρ με κατασκόπους, προδότες, ρεβιζιονιστές κλπ που τρώνε κρυφά λαρδί και δυτικό μπέικον (σοβαρά μιλάω), ενώ οι άλλοι ξερό ψωμί…
    Δύτη, ενδιαφέρων ο λίνκος για το μεταφορντισμό.
    Όντως ένα βασικό μετα-φορντικό στοιχείο είναι η δυνατότητα μετατόπισης του κόστους στον τρίτο κόσμο, οι εργοστασιάρχες τύπου ΙΚΕΑ, χωρίς μέσα παραγωγής και «πατρίδα’ , οι πρωτόγνωρες παραγωγικές δυνατότητες επίσης, πληροφορίες, δίκτυα, κλπ συνθέτουν ένα πλέγμα διαφορετικό ποιοτικά κ.τ.λ.
    Εδώ τα λέει αρκετά κατατοπιστικά: http://gdimitriouc.blogspot.com/2009/03/blog-post_13.html

    Αυτά στο πόδι, υγιαίνετε!
    (Ερανιστής)

  20. 11 Απριλίου 2011 στο 4:17 μμ

    @ Δημήτρης

    Καλησπέρα. Οι πρώτοι διδάξαντες τη «στρατιωτικοποίηση» της εργασίας δεν ήταν ούτε ο Τρότσκυ ούτε ο Λένιν. Καναδυό αιώνες πριν, την είχαν ξεκινήσει οι Άγγλοι [για να μην πάμε πιο πίσω – υπάρχει ένα πρόσφατα μεταφρασμένο (στα αγγλικά και στα γαλλικά) κειμενάκι του Robert Kurz, για τη σχέση «αφηρημένης εργασίας» και της εφεύρεσης των πυροβόλων όπλων και των μόνιμων καραβανάδων…].

    Δεν ξέρω ποια βελανιδιά έπεσε, αλλά αυτό που με ενδιαφέρει [αν και δεν ενδιαφέρει και πολλούς] είναι το τι παρέμεινε αμετάβλητο στον πυρήνα του καπιταλισμού, από τότε που υπάρχει. Παρόμοια πράγματα έκαναν και οι μεν και οι δε, τότε.

    Το ζήτημα του ξαναβαφτίσματος μόνον ήσσονος σημασίας δεν είναι. Αν εκείνος ο «κομμουνισμός» [που για πολύ συγκεκριμένους λόγους ονοματίστηκε έτσι και από τους μεν ΚΑΙ ΑΠΌ ΤΟΥΣ ΔΕ] ήταν αυτό που αποκαλούμε «ξεπέρασμα του καπιταλισμού», τότε δεν υπάρχει παρά μόνον μία ελπίδα: να κάνουμε τον καπιταλισμό λίγο πιο ανθρώπινο: αντί να πεθαίνουν κάθε μέρα 100.000 άτομα από πέινα να πεθαίνουν 90… Διότι αν πάμε να τον ξεπεράσουμε, τότε θα βρεθούμε πάλι ενώπιον κάποιων κομμουνιστών, τύπου Στάλιν και Μάο. Οπότε ας κάτσουμε στα αυγά μας…

    Τα καθεστώτα ήταν όσο καπιταλιστικά μπορούσαν. Ούτε παραπάνω ούτε παρακάτω. Και δεν χρειάζεται να ορίσουμε το τι είναι ο κομμουνισμός. Αρκεί να ορίσουμε τι είναι ο καπιταλισμός. Κι ούτε καν αυτό: το ζούμε. Αν μας αρέσει, ας προχωρήσουμε σε μικροβελτιώσεις. Αλλά, εκτιμώ, ούτε αυτό μπορούμε πλέον να το κάνουμε. Για τον πολύ απλό λόγο ότι ούτε ο ίδιος πια μπορεί να αυτοβελτιωθεί έστω και κατ’ ελάχιστον. Φινίτο! Πάπαλα! Πώς το λένε; Μόνον που δεν το ζητωκραυγάζουν σήμερα οι ίδιοι. Δεν ξέρουν πού τους πάνε τα τέσσερα…

    Όσο για τα περί του ΚΚΕ. Μόνον δύο καθεστώτα γνωρίζω που παράγουν «προδότες» με εντυπωσιακούς ρυθμούς: τα τέως «κομμουνιστικά» και το «νεοελλαδικό»…

    Το λινκ ενδιαφέρον, αλλά κι αυτό στα πλαίσια του «εξωτερικού»/παραδοσιακού/κλασικού μαρξισμού. Κριτική από την πλευρά της εργασίας… «Η εργασία είναι σε όλους τους πολιτισμούς η βάση του οικονομικού συστήματος» [Giddens, ήγουν κολοκύθια νερόβραστα].

    Υγιαίνομεν, το αυτόν επιθυμούμεν και δι’ υμάς!

  21. 16 Απριλίου 2011 στο 1:19 πμ

    Φίλτατε
    αναφερόμουν στα σπάργανα του μπολσεβικισμού, τον Robert Kurz,ατυχώς, τον αγνοώ, υπήρχαν πάντως αρκετοί πριν το Βλαδίμηρο.
    «Δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται» ήταν η φράση που είχα υπόψιν…Υπερβολές βρίσκω τα περί κολοκυθιών, ο μαρξισμός, ήταν κάτι παραπάνω σίγουρα.

    «Και δεν χρειάζεται να ορίσουμε το τι είναι ο κομμουνισμός. Αρκεί να ορίσουμε τι είναι ο καπιταλισμός. Κι ούτε καν αυτό: το ζούμε.»

    Η εμπειρία δύσκολα δίνει σαφείς απαντήσεις, δεν «ζούμε» όλοι το ίδιο, δεν έχουμε την ιδια κοσμοεικόνα δηλαδή…, οπότε οι διευκρινίσεις είναι ενδεχομένως χρήσιμες.
    Πολλά τα ψάχνω ακόμα, θα τα πούμε.
    Ερρωσθε.

  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s