Για τον καπιταλισμό και άλλες περίεργες θρησκείες

«Τίποτα δεν έχει πλάκα. Βαριέμαι.»…

… δήλωσε μια μέρα στη μητέρα του ένας πιτσιρικάς μόλις τεσσάρων ετών. Κι όταν η μητέρα του τού θύμισε το επικείμενο ταξίδι τους στην Ντίσνεϋλαντ, ο μικρός απάντησε: «Ο Μίκυ (Μάους) λέει ψέματα, τα όνειρα δεν γίνονται πραγματικότητα».

Τι πρόβλημα είχε ο τετράχρονος; Έπασχε από κατάθλιψη!  Όλα αυτά, «βέβαια», στις ΗΠΑ. Οι πληροφορίες από σχετικό άρθρο στο περιοδικό των New York Times[1] της Πάμελα Πολ, συγγραφέως του βιβλίου Parenting, Inc., που αναφέρεται στη βιομηχανία της ανατροφής παιδιών.

Ναι, σήμερα, σύμφωνα με αρκετούς παιδοψυχολόγους, η κατάθλιψη μπορεί να εμφανιστεί και σε νήπια δύο ή τριών ετών. Μέχρι τη δεκαετία του ’80 έφηβοι και παιδιά κάτω των 12 ετών θεωρούνταν ψυχικά ανώριμα για να είναι καταθλιπτικά. Τα τελευταία 20 χρόνια,  ωστόσο, η σημαντικότερη ανακάλυψη στον τομέα είναι ότι οι χρόνιες ψυχικές ασθένειες εκδηλώνονται σε νέους ανθρώπους.

Φυσικά, «παίζει» και το ενδεχόμενο όλα αυτά να είναι και «παιχνιδάκια» των μεγάλων φαρμακοβιομηχανιών, όπως επισημαίνει η Π. Πολ στο άρθρο της. Άραγε, με τον ίδιο τρόπο που ο… «εμπορευματικός» καπιταλισμός δημιουργεί πλασματικές ανάγκες και σπεύδει να τις «ικανοποιήσει», με τον ίδιο ακριβώς τρόπο  ο… «φαρμακοϊατρικός» καπιταλισμός δημιουργεί πλασματικές ασθένειες και σπεύδει να τις «θεραπεύσει»; Ίσως. Ίσως η αλήθεια να βρίσκεται κάπου στη μέση. Αλλά πού ακριβώς βρίσκεται αυτή η «μέση» για τον σύγχρονο άνθρωπο;

[Άνω τελεία. Ένα από τα αγαπημένα μου «αναγνωστικά σπορ» τα τελευταία χρόνια είναι η ανάγνωση βιβλίων γραμμένων από διανοούμενους που ζουν στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Κι αυτό οφείλεται σε έναν πολύ απλό λόγο. Όπως λέει κι η παροιμία στο χωριό μου, «εδώ που είσαι ήμουνα, κι εδώ που είμαι θα ’ρθεις!». Στον ολοένα και περισσότερο ομογενοποιούμενο (υπό την αιγίδα του Κεφαλαίου) κόσμο μας, αυτά που σήμερα συμβαίνουν στις ΗΠΑ θα συμβούν και σε μας, με τις απαραίτητες προσαρμογές και με μια μικρή… χρονοκαθυστέρηση, που παλιότερα μπορεί να ήταν της τάξης κάποιων δεκαετιών, όμως αυτό το διάστημα συνεχώς μικραίνει.

lasch_christopher

Κρίστοφερ Λας (1932-1994). Ένας από τους σημαντικότερους αμερικανούς διανοούμενους του 20ου αιώνα. Σχεδόν αγνοημένος. Οι «συντηρητικοί» τον θεωρούν «προοδευτικό» και οι «προοδευτικοί» «συντηρητικό». Συμβαίνουν αυτά ακόμα και στις καλύτερες… οικογένειες. Όπως αυτή του Κεφαλαίου…

Κάπως έτσι, ένας από τους αγαπημένους μου αμερικανούς διανοητές είναι και ο αείμνηστος Κρίστοφερ Λας[2] (1932-1994). Σοσιαλίζων ο Κ. Λας (όχι με την έννοια του «αριστερού», του… «υπαρκτιακού σοσιαλιστή» ή του μαρξιστή, αλλά με την έννοια των  πρώτων σοσιαλιστών που εμφανίστηκαν «από τα κάτω» τον 19ο αιώνα) έχει γράψει και το βιβλίο Λιμάνι σ’ έναν Άκαρδο Κόσμο – Η Οικογένεια υπό Πολιορκίαν (πρώτη έκδοση: 1977). Το «λιμάνι» είναι η οικογένεια. Ο «άκαρδος κόσμος» είναι ο κόσμος της αγοράς («ελεύθερης» ή μη). Στο βιβλίο του ο Λας, αφού πρώτα επισημαίνει ότι η οικογένεια μεταβλήθηκε σε «λιμάνι» μετά τα μέσα του 19ου αιώνα όταν η Αγορά άρχισε να αφαιρεί από τον κόσμο ό,τι είχε «καρδιά», στη συνέχεια εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο στο πρώτο ήμισυ του 20ου αιώνα, η οικογένεια παραδόθηκε βορά στις ορέξεις των «ειδικών επιστημόνων». Ο Λας επέκρινε δριμύτατα την «πεφωτισμένη/προοδευτική» άποψη που προωθούσε την υποκατάσταση της αυθεντίας των γονέων, των ιερέων και των νομοθετών από εκείνη των γιατρών, των ψυχιάτρων και των υπόλοιπων «ειδικών κοινωνικών τεχνικών». Τα «υπόλοιπα» είναι η –σύγχρονη- ιστορία του κόσμου μας. Τελεία.]

Το ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: πώς γίνεται «ένας ριζοσπάστης στοχαστής, σφοδρός επικριτής του αμερικάνικου καπιταλισμού όπως ο Λας, να υπερασπίζεται παραδοσιακές αξίες»[3];

Πολύ καλό ερώτημα και σας ευχαριστώ που μου το θέσατε!

Θα σας απαντήσω με ένα άλλο: πώς γίνεται και ένα κόμμα, όπως καλή ώρα ο ΛΑΟΣ, που τάσσεται ανεπιφύλακτα και κατηγορηματικά και σε-όλους-τους-τόνους κατά της πολιτισμικής παγκοσμιοποίησης, υπερασπιζόμενο τις παραδοσιακές θρησκευτικές και ηθικές και κοινωνικές και πολιτισμικές και ιστορικές και ταυτοτικές αξίες του Ελληνικού Έθνους, να συνυπογράφει το Μνημόνιο της τρόικας, αυτό το «μνημείο» της οικονομικής παγκοσμιοποίησης;

Πολύ καλό ερώτημα και με ευχαριστώ που σας το έθεσα.

Φυσικά, το παραπάνω ερώτημα έχει και μια άλλη όψη: πώς γίνεται και ένας κομματικός σχηματισμός, όπως καλή ώρα ο ΣΥΡΙΖΑ, που τάσσεται ανεπιφύλακτα και κατηγορηματικά και σε-όλους-τους-τόνους κατά του Μνημονίου, αυτού του «μνημείου» της οικονομικής παγκοσμιοποίησης, να προσυπογράφει κάθε είδους πολιτισμική και κοινωνική και «φιλελεύθερη» και «προοδευτική» πρόταση της πολιτισμικής/πολιτικής παγκοσμιοποίησης;

Πολύ καλό ερώτημα και με ευχαριστώ που το έθεσα και αυτό.

[Άνω τελεία. Για τον υπογράφοντα –και μη… συνυπογράψαντα και προσυπογράψαντα- όροι όπως «παγκοσμιοποίηση» ή «νέα τάξη», που χρησιμοποιούνται ευρύτατα στη γλυκιά μας πατρίδα για να περιγράψουν (;) την κατάσταση στον πλανήτη και στη χώρα μας, δεν σημαίνουν και πολλά πράγματα. Για την ακρίβεια δεν σημαίνουν απολύτως τίποτε.

Καπιταλισμός ονομάζεται το σύστημα που επικράτησε και επικρατεί παγκοσμίως. Ένας καπιταλισμός κάπως διαφορετικός σήμερα από εκείνον του πρώτου ημίσεως του 20ου αιώνα ή από εκείνον του 19ου αιώνα, αλλά πάντως καπιταλισμός. Το ότι κάποιοι αποφεύγουν τη χρησιμοποίηση αυτού του όρου λέει πολλά για τις πολιτικές τους απόψεις. Και στο κάτω κάτω θα πρέπει οι ίδιοι να ορίσουν τι ακριβώς σημαίνουν οι όροι που χρησιμοποιούν και πότε ακριβώς εμφανίστηκαν οι καταστάσεις που αυτοί «περιγράφουν»… Αλλά όταν στη γλυκιά μας πατρίδα επανεμφανίζεται ο αντικομμουνισμός ως μια πιο εκμοντερνισμένη έκφραση του χυδαίου αντικομμουνισμού της εμφυλιακής και μετεμφυλιακής περιόδου, τι άλλο να περιμένει κανείς; Κι όταν μάλιστα όλοι αυτοί αγνοούν το πολύ απλό γεγονός ότι σε ένα μόνον σημείο διέφεραν τα «κομμουνιστικά» καθεστώτα της Ανατολής από τα «δημοκρατικά» της Δύσης. Εκεί είχαν κρατικό καπιταλισμό, εδώ είχαμε –και έχουμε- ιδιωτικό (ή περίπου) καπιταλισμό. Τελεία.]

Φυσικά και υπάρχει απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα. Μόνον που αυτή δεν βρίσκεται στις δεξιολογίες, τις αερολογίες, τις αριστερολογίες και τις αοριστολογίες των διαφόρων τμημάτων του υπαρκτού πολιτικού φάσματος. Όλοι τους –μα όλοι!,- από την άκρα δεξιά ως την άκρα αριστερά, δεν αποτελούν παρά συμπληρωματικές όψεις του πολιτικού συστήματος που ως τα σήμερα διαχειρίζεται τα του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής στον πλανήτη. Όλοι τους αποτελούν απαραίτητα στοιχεία της κεφαλαιοκρατικής κοινωνίας. Κανείς τους δεν μπορεί να υπάρξει εκτός αυτής –και ούτε θα επιβιώσει όταν με το καλό…- γιατί, πολύ απλά, αποτελούν όλοι τους γεννήματα θρέμματα αυτού του συστήματος και αυτής της κοινωνίας. Και δεν χρειάζεται να μελετήσει κάποιος επισταμένως την παγκόσμια ιστορία των δύο τελευταίων αιώνων για να καταλήξει σε μερικά χρήσιμα συμπεράσματα. Αρκεί να δώσει τη δέουσα προσοχή σε ειδήσεις όπως αυτή που σχολίασα στην αρχή αυτού του σημειώματος: κατάθλιψη σε παιδιά προσχολικής ηλικίας!

Ένα πολύ ανησυχητικό ερώτημα είχε θέσει παλιότερα και ο πρόσφατα αποθανών Jaime Semprun (1947 – 3 Αυγούστου 2010):

«Όταν ο οικολόγος πολίτης ισχυρίζεται ότι θέτει το πιο ενοχλητικό ερώτημα: ποιον κόσμο θα αφήσουμε στα παιδιά μας, αποφεύγει να θέσει ένα άλλο πραγματικά ανησυχητικό ερώτημα: Σε τι είδους παιδιά θα αφήσουμε τον κόσμο;»[4]

(Ε, ναι. Τέτοιου είδους ερωτήματα, οικολογικού τε και ανθρωπολογικού τύπου, θα πρέπει να τίθενται πλέον μαζί.)

Σε τι είδους παιδιά θα αφήσουμε τον κόσμο;

parenting2

Το εξώφυλλο του βιβλίου της Πάμελα Πολ. Προσέξτε ότι το πιτσιρίκι φοράει ένα babylino φτιαγμένο από δολάρια. Το διασκεδαστικό είναι πως τους εξεγερμένους νέους της δεκαετίας του 1960 τούς αποκαλούσαν «red diapers» («κόκκινα babylino» – τα παιδιά των κομμουνιστών του Μεσοπολέμου). Τι απέγιναν τα red diapers των ΗΠΑ; Ό,τι απέγιναν και οι εξεγερμένοι νέοι της δεκαετίας του 1970 στην Ελλάδα… «Εδώ που είσαι ήμουνα, κι εδώ που είμαι θα ’ρθεις!»

Η Π. Πολ, στο προαναφερθέν βιβλίο της για τη βιομηχανία ανατροφής παιδιών, αναφέρει πως στην «ωθούμενη από την κατανάλωση χώρα μας» (τις ΗΠΑ), η ανατροφή ενός παιδιού μπορεί να κοστίσει ακόμα και ένα εκατομμύριο δολάρια, ειδικά αν κάποιοι γονείς «αγοράσουν τη θεωρία ότι το παιδί θα πρέπει να έχει όλα όσα υπάρχουν στην αγορά». Η συγγραφέας τονίζει πως τα μόνα που χρειάζονται τα παιδιά είναι «αγκαλιά, τραγούδι, χορό, κουβεντούλα και παιχνίδι στο ύπαιθρο».

Θα μου πείτε: και ποιος ευκαιρεί να προσφέρει «όλα αυτά» στα παιδιά του;

Σωστό κι αυτό. «Φαγωμένα» (φυσικά!) και «αλλαγμένα» (βεβαίως!) και «μορφωμένα» (αργότερα και οπωσδήποτε!) τα εγκαταλείπουμε μπροστά στην τηλεόραση. Και αυτά χαζεύουν το –και από το- θέαμα πιπιλώντας το δάχτυλο ή ένα κομμάτι μαλακό πλαστικό, που τους θυμίζει το μητρικό στήθος. (Τα λέγαμε και στο άρθρο για το «tittytainment».)

Και γιατί δεν έχουμε χρόνο να αφιερώσουμε στα παιδιά μας; Για τον πολύ απλό λόγο ότι είμαστε πολύ απασχολημένοι με την παραγωγή εμπορευμάτων και υπηρεσιών – για τα οποία δεν μας πέφτει κανένας απολύτως λόγος. Το μόνο που ενδιαφέρει είναι η –όποια- εργασία, που θα μας επιτρέψει να εισπράξουμε στο τέλος του μήνα το μισθό μας. Τον οποίο θα χρησιμοποιήσουμε για να αγοράσουμε εμπορεύματα και υπηρεσίες, που κάποιοι άλλοι θα έχουν παράξει – δίχως, κι αυτοί με τη σειρά τους, να έχουν τον παραμικρό λόγο για το τι και πώς και πότε και πού και γιατί τα παρήγαγαν.

Αυτή είναι εν ολίγοις, και σε λιγότερο από 100 λέξεις, η ουσία του καπιταλισμού. Όταν δεν σου πέφτει λόγος για το τι (πώς και τα λοιπά) παράγεις, λογικό δεν είναι να μην σου πέφτει λόγος και για το τι καταναλώνεις; Το μόνο που μετράει είναι η μισθωτή εργασία. Η παραγωγή και η κατανάλωση εμπορευμάτων και υπηρεσιών άνευ ουσίας. Οι όποιες κοινωνικές σχέσεις μεταξύ ανθρώπων μετατρέπονται σε σχέσεις μεταξύ εμπορευμάτων. Αυτό που ένας γέροντας αποκαλούσε φετιχισμό του εμπορεύματος.

Το Κεφάλαιο είναι από τη φύση του επαναστατικό. Για να εξασφαλίσει τον μοναδικό λόγο ύπαρξής του (το κέρδος) είναι υποχρεωμένο να επαναστατικοποιεί τα πάντα. Από τον τρόπο παραγωγής (διαρκείς τεχνολογικές βελτιώσεις που επιτρέπουν τη μεγιστοποίηση των κερδών) μέχρι τις κοινωνικές σχέσεις (όπου προϊόντα και υπηρεσίες παρέχονται αφειδώς για να καλύψουν ψεύτικες, δηλαδή πλασματικές, ανάγκες). Και τότε πια δεν μιλάμε για κοινωνία, αλλά για μη-κοινωνία. Όποιος νομίζει ότι ανοίγοντας διάπλατα τα πόρτα και τα παράθυρα της οικίας του στις «αξίες» (ανταλλαγής, χρήσης, απόλυτες…) του κεφαλαίου, θα έχει και τη δυνατότητα να «κρατήσει» τις παραδοσιακές του «αξίες», ας το νομίζει. Η σύγχρονη ιστορία δείχνει ότι αυτό δεν είναι εφικτό. Όχι ότι δεν συμβαίνει. Σε κάποιους τομείς της κοινωνίας. Σε κάποια άτομα. Αλλά για πόσο θα καταφέρνει ακόμα η κοινωνία να αντιστέκεται σ’ αυτή τη διαρκή επαναστατικοποίηση;

marx

Ο σοφός γέροντας. Δεν είχαν ανακαλυφθεί ακόμα τα «κόκκινα ξυραφάκια». Και τα «κόκκινα babylino» ανακαλύφθηκαν πολύ αργότερα… Πραγματικές και πλασματικές ανάγκες…

Όμως… Όμως μόνον η ανθρώπινη εργασία παράγει πλούτο (ή «αξία», όπως το είχε θέσει και ο σοφός γέροντας). Ο εξορθολογισμός όμως και η διαρκής τεχνολογικοποίηση της παραγωγής, με την ολοένα και μικρότερη ανθρώπινη συμμετοχή και την ολοένα και μεγαλύτερη συμμετοχή των μηχανών, σημαίνει πως ολοένα και περισσότεροι τομείς της «πραγματικής οικονομίας» αποφέρουν ολοένα και λιγότερα κέρδη.

Και πού θα επενδυθούν τότε τα κεφάλαια; (Που μοναδικό λόγο ύπαρξης έχουν την εξασφάλιση κερδών;) Τότε μετατρέπονται σε «πλασματικό κεφάλαιο» (ο όρος ανήκει κι αυτός στον σοφό γέροντα). Που αντί να επενδυθεί στην πραγματική οικονομία κυκλοφορεί ελεύθερο «προς δανεισμό» στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές. Και κάπως έτσι εκτινάσσονται στα ύψη το δημόσιο (δηλαδή το κρατικό) χρέος και το ιδιωτικό χρέος.

Σας θυμίζει κάτι;

Ω, ναι! Είναι η ιστορία του κόσμου τις τελευταίες τρεις-τέσσερις δεκαετίες. Τα αποτελέσματα τα βλέπουμε γύρω μας. Όταν, όπως συνέβη στα τέλη της δεκαετίας του 1960, δεν συμφέρει να επενδύσεις τα πραγματικά σου κεφάλαια στην πραγματική οικονομία, τότε τα μετατρέπεις σε «πλασματικά κεφάλαια» και τα δανείζεις ή τα «παίζεις» στις αγορές του κόσμου. Όμως, όπως είπαμε, μόνον η ανθρώπινη εργασία δημιουργεί πλούτο – δηλαδή, αποφέρει και κέρδη. Τότε, πώς αποφέρει κέρδος το «πλασματικό κεφάλαιο»; Με τους τόκους. Τους οποίους ο δανειζόμενος εξασφαλίζει καταφεύγοντας και πάλι στις «αγορές»…

Μόνον που κάποια στιγμή η «φούσκα» θα σκάσει. Όπως και έσκασε… Και τα κέρδη «τους» θα πρέπει να τα πληρώσουμε με τη ζωή «μας». Με την απότομη μείωση του βιοτικού επιπέδου μας, με περισσότερα χρόνια εργασίας, με την εμπορευματοποίηση των πάντων, με το ξεπούλημα του κοινού μας πλούτου, με φόρους.

Το ότι ο καπιταλισμός δεν «τελείωσε» στη δεκαετία του 1970 το οφείλει στη φούσκα του πλασματικού κεφαλαίου (όλα τα υπόλοιπα [θατσερισμοί, ρηγκανισμοί, νεοσυντηρητισμοί κ.ο.κ.] είναι αποτελέσματα και όχι αιτίες της φούσκας – και μην ακούτε…). Μπορεί να την γλιτώσει κι αυτή τη φορά. Κανείς δεν το ξέρει. Και πολύ περισσότερο όλοι αυτοί οι «Απόστολοι» της οικονομίας. «Ανθρωποθυσίες σε περίεργες θρησκείες», ήταν ο τίτλος πρόσφατου άρθρου του νομπελίστα Πωλ Κρούγκμαν[5]. Μόνον που αν ξαναφουσκώσει η σημερινή φούσκα, η επόμενη, όταν θα σκάσει, θα φέρει ακόμη πιο τρομακτικά αποτελέσματα…

Ξέρω, ξέρω! Η «οικονομία της αγοράς» είναι ο καλύτερος τρόπος παραγωγής και κατανάλωσης, και η «αντιπροσωπευτική δημοκρατία» ο καλύτερος τρόπος διαχείρισης των κοινών…

Πιστεύετε κι εσείς σε κάτι περίεργες θρησκείες…


[2] Μεταφρασμένα στα ελληνικά κυκλοφορούν αρκετά βιβλία του, και το «Λιμάνι», όλα από τις εκδόσεις Νησίδες.

[4] Αναφέρεται στο βιβλίο του, επηρεασμένου από τον Κ. Λας, γάλλου φιλόσοφου Ζαν-Κλωντ Μισεά, Η Εκπαίδευση της Αμάθειας, σελ. 59, μετ. Ά. Ελεφάντη, εκδ. Βιβλιόραμα, 2002.

[5] Καθημερινή, 22-8-2010. Αναδημοσίευση από τους New York Times.

_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Το κειμενάκι «Για τον καπιταλισμό και άλλες περίεργες θρησκείες» είχε γραφεί στις αρχές Σεπτεμβρίου του -μακρινού- 2010. Τότε που κάποιες ψυχές -όπως θα ανακάλυπταν μήνες αργότερα- ανακεφαλαίωναν την αντικαπιταλιστική πλευρά της εαυτάρας τους, για να την αφήσουν πίσω τους… Φιλάκια απ’ το υπερπέραν… 🙂

 

 

 

Advertisements
  1. 13 Μαρτίου 2013 στο 10:44 μμ

    Καταλαβαίνετε, τώρα, γιατί αυτή η είδηση της περασμένης εβδομάδας [Νορβηγία: Νηπιαγωγός άφησε παιδιά να… δοκιμάσουν το αίμα της], δεν μου έκανε την παραμικρή εντύπωση.

    Γιατί είμαι «αναίσθητος», λέτε;

    Όχι. Γιατί απλά δεν είμαι έκπληκτος:

    «Οι γονείς αισθάνονται εξευτελισμένοι, είναι συντετριμμένοι και σοκαρισμένοι», υπογράμμισε.

    Ναι, τι άλλο θα αισθάνονταν…

  2. 13 Μαρτίου 2013 στο 11:08 μμ

    Οικονομικός φιλελευθερισμός = Δεξιά

    Πολιτισμικός φιλελευθερισμός = Αριστερά

    _ _ _ _ _ _ _ _

    Οι «εξισώσεις» απ’ την «Αυτοκρατορία…» του Ζαν-Κλωντ Μισεά.

    Τα υπόλοιπα είναι για κατανάλωση… Τώρα, το ποιος καταναλώνει σήμερα αυτά που παράγουν οι διάφορες ξοφλημένες πένες [τα καμένα μυαλά, δλδ] είναι άλλο ζήτημα…

  3. 13 Μαρτίου 2013 στο 11:14 μμ

    Και κάτι ακόμα:

    Μόνον τα παιδιά χρειάζονται «αγκαλιά, τραγούδι, χορό, κουβεντούλα και παιχνίδι στο ύπαιθρο»;

    Αν χρειάζεστε κι άλλα, εκτός απ’ αυτά, σημαίνει ότι έχετε «ωριμάσει» [ίσως και «σαπίσει»]…

    «Σάπισε ο κόσμος απ’ την κακιά κυβέρνια», έλεγε ο Δάντης.

    Σάπισε κι η ζωή μας, απ’ τα «καμένα μας μυαλά», όμως… Ή όχι;

  4. 13 Μαρτίου 2013 στο 11:23 μμ

    Λέγεται ότι οι μεγάλοι δάσκαλοι του Bushido, όταν ερωτήθηκαν για την καταγωγή του κώδικα των Σαμουράι, επικέντρωσαν στον εμφύλιο πόλεμο του 16ου αιώνα, κατά τη διάρκεια του οποίου ο αδελφός πολεμούσε τον αδελφό. Κατά συνέπεια ήταν λογικό να συμπεράνουν ότι η μόνη ορθή αντιμετώπιση ήταν εκείνη που συνοψίζονταν στη φράση «Ο Εχθρός μας είναι Αξιοθαύμαστος» (Our enemy is admirable!). Συγκρίνετε τα υπόλοιπα μόνοι σας…

  5. 13 Μαρτίου 2013 στο 11:31 μμ

    @ ΔΙαολίτσης [ 🙂 ευρηματικότατα τα νικ σου]

    Πολύ ενδιαφέροντα όλα όσα λες φίλτατε. Δεν τα ήξερα.

    Το «περίεργο» είναι πως κι ο Μισεά λέει πως ο φιλελευθερισμός ήταν η «απάντηση» των κοινωνιών της Δυτικής Ευρώπης, στους θρησκευτικούς «εμφυλίους» πολέμους, του 16ου και του 17ου αιώνα…. Παράλληλες ιστορίες…

    Ο Εχθρός ήταν Αξιοθαύμαστος…

    Τώρα πια, είναι γυμνός…

    Κι εμείς, οι κουρελάριοι, ξεβράκωτοι… 🙂

  6. 14 Μαρτίου 2013 στο 9:44 πμ
  7. 14 Μαρτίου 2013 στο 10:52 πμ

    Από τους Αβράκωτους νομίζω προήλθε κ ένα μεγάλο κομμάτι της λεγόμενης Αριστεράς…εκτός κ πρέπει να γυρίσουμε πιο πίσω ακόμη, στους Ισοπεδωτές κ τους Σκαφτιάδες (Levelers and Diggers).

  8. 14 Μαρτίου 2013 στο 11:25 πμ

    @ Ούτις Περισπώμενος

    Αντί να γυρίσουμε πίσω, δεν πάμε κατά μπροστά;

    Νομίζω ότι το μέλλον [μας] είναι πιο ενδιαφέρον απ’ το παρελθόν [τους].

  9. 14 Μαρτίου 2013 στο 2:07 μμ

    Εξάλλου, νόμιζα ότι ζούσαμε για να πατήσουμε στα κεφάλια των βασιλιάδων!
    Άιντε μπρε, Βουρ!

  10. 14 Μαρτίου 2013 στο 4:10 μμ

    γονείς μαζί με παιδιά;
    οι παρέες έχουν αλλάξει πια!
    αν δε σκεφτόμαστε τον τρόπο με τον οποίο είμαστε μαζί,αυτό συμβαίνει επειδή αυτός ο τρόπος θεωρείται πια δευτερεύον θέμα της συζήτησης και της συμπροσφοράς…
    αυτό σημαίνει πως η δραστηρίοτητα που μας ξαναενώνει δεν έχει τη δική της σκέψη…
    ή, πράγμα που είναι το ίδιο, σημαίνει πως η λογική της οργάνωσης μετριέται αποκλειστικά και μόνο με τις πρακτικές , (βλ.υλικά ή ιδεολογικά αντικείμενα που κατασκευάζ-ουν/ -με) που επιτρέπει…
    ο διανοούμενος ανθρωπος έχει εγκαταλείψει τον άνθρωπο εργάτη έλεγε ο Υ.λε Μανάκ, κι αφού επανερμηνεύουμε όλες τις περίεργες θρησκείες μας, σα να μη μας φτάνει το πιο φανερό συμπέρασμα, κι αφού προσπαθούμε συνεχώς να αποσαφηνίσουμε τις αιτίες, σα να μη μας φτάνει το πιο φανερό εγώ μας, κι αφού χχχμμμ ξέχασα τί ήθελα να πω, καλά να πάθουμε! και δεν εννοώ κατι σαν μομφή, αλλά αυτό που λέει η λέξη, καλά να πάθουμε και να τα βγάλουμε πέρα με ότι έχουμε!
    και τί έχουμε;
    ο ένας τον άλλο έχουμε!

    🙂

  11. Marxist Reloaded
    14 Μαρτίου 2013 στο 4:37 μμ

    Reblogged this on Marxist Reloaded.

  12. 14 Μαρτίου 2013 στο 9:13 μμ

    Ευχαριστούμε τον φίλτατο Ράκο «Lumpen» Κουρελάριο που ευχαριστεί τον εαυτό του ευχαριστώντας μας 🙂

    Άξονες.

    ο… «εμπορευματικός» καπιταλισμός δημιουργεί πλασματικές ανάγκες και σπεύδει να τις «ικανοποιήσει», με τον ίδιο ακριβώς τρόπο ο… «φαρμακοϊατρικός» καπιταλισμός δημιουργεί πλασματικές ασθένειες και σπεύδει να τις «θεραπεύσει»;

    …εμπορευματοποίηση των πάντων…

    …είμαστε πολύ απασχολημένοι με την παραγωγή εμπορευμάτων και υπηρεσιών – για τα οποία δεν μας πέφτει κανένας απολύτως λόγος… Όταν δεν σου πέφτει λόγος για το τι (πώς και τα λοιπά) παράγεις, λογικό δεν είναι να μην σου πέφτει λόγος και για το τι καταναλώνεις;

    και

    Φυσικά και υπάρχει απάντηση στα… ερωτήματα. Μόνον που αυτή δεν βρίσκεται στις δεξιολογίες, τις αερολογίες, τις αριστερολογίες και τις αοριστολογίες των διαφόρων τμημάτων του υπαρκτού πολιτικού φάσματος. Όλοι τους –μα όλοι!,- από την άκρα δεξιά ως την άκρα αριστερά, δεν αποτελούν παρά συμπληρωματικές όψεις του πολιτικού συστήματος που ως τα σήμερα διαχειρίζεται τα του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής στον πλανήτη.

    Πολύ σε πάω βρε Ράκο
    Αυτό πέρασα να πω.
    Χαιρετώ.

    Υ.γ: και μια μεγάλη αλήθεια -από τον κύριο που κατανοεί τις »εξισώσεις»- η οποία συνειδητά υποβαθμίζεται και δρα συμπληρωματικά προς την »εξίσωση» Οικονομικός φιλελευθερισμός = Δεξιά – Πολιτισμικός φιλελευθερισμός = Αριστερά.

    «Το φιλελεύθερο σχέδιο γεννήθηκε από την αναγκαιότητα να βρεθεί μια πολιτική διέξοδος από τους τρομερούς εμφύλιους θρησκευτικούς πολέμους, που κατέστρεψαν την Ευρώπη του 16ου και του 17ου αιώνα».

    Ξαναχαιρετώ σας.

  13. 15 Μαρτίου 2013 στο 10:44 πμ

    @ Ερρίκος Μείον Α’

    Κι οι βασιλείς σπάνιον είδος είναι πια και εν ανεπαρκεία. Το βασίλειο της Ιορδανίας ή του Βελγίου είναι πιο κοντά για να μεταναστεύσουμε;

    Οι κύριοι Κλυν και Τζούμας εξαίρετοι:

  14. 15 Μαρτίου 2013 στο 10:52 πμ

    @ katabran

    Ο Υβ Λε Μανάκ έχει απόλυτο δίκιο. Ο διανοούμενος άνθρωπος μέσα μου έχει εγκαταλείψει τον άνθρωπο εργάτη. Κι έχει κι απόλυτο άδικο, γιατί και ο άνθρωπος εργάτης μέσα μου έχει εγκαταλείψει τον διανοούμενο άνθρωπο.

    Κι έφυγε ο ένας κατακεί, κι άλλος απ’ την άλλη, και τι απόμεινε; Ένα αδειανό πουκάμισο…

    Καλά είναι…

    ΥΓ. Εσείς που έχετε την άλλη ποια ακριβώς είστε; Η katabran διανοούμενη ή η katabran εργάτρια; Για να ξέρουμε… 🙂

  15. 15 Μαρτίου 2013 στο 10:56 πμ

    @ cosmoidioglossia

    Ευχαριστώ που με ευχαριστείτε που σας ευχαρίστησα! 🙂

    Αμοιβαία τα αισθήματα αγαπητέ!

    ΥΓ. Εξαιρετική η παρατήρηση του Ζαν-Κλωντ για τους εμφύλιους. Κι εμένα μου ‘χε κάνει τρομερή εντύπωση. Είναι αυτό το ρημάδι το θρησκευτικό αίσθημα -που λένε… Το οντολογικό κενό μέσα μας που δεν μπαζώνεται με τίποτα. Η, μάλλον, σχεδόν με τίποτα. Αλλά οι θρησκείες δεν ήταν η απάντηση…

  16. 15 Μαρτίου 2013 στο 10:58 πμ

    Και χτες συμπληρώθηκαν 130 χρόνια απ’ τον θάνατο του «σοφού γέροντα».

    Κι έχω κι ένα ποστάκι σχεδόν έτοιμο για πάρτη του… Σήμερα, αύριο, μεθαύριο, όποτε…

    Καλημέρες σ’ όλες κι όλους! 🙂

  17. 15 Μαρτίου 2013 στο 3:49 μμ

    Καλημέρα!
    Για σήμερα έχουμε δυο Λεξοτανίλ κ ένα Aufhebung!
    Κ όπως είπαμε; ούτε ένα βήμα πίσω…

  18. 15 Μαρτίου 2013 στο 7:06 μμ

    Απλά να προσθέσω πως η αναφορά του Ζαν-Κλωντ στους θρησκευτικούς πολέμους, έχει πολύ βαθύτερες και απτές επιπτώσεις και φανερώνει ένα διαφορετικό μίτο που μπορεί να ξετυλιχθεί η ιστορία (κράτος, άτομο, κοινοβούλιο κ.λπ). Ένα απλό παράδειγμα θα φέρω μονάχα, την παρανόηση πως το βρετανικό κοινοβούλιο ήταν επίτευγμα του αστικού κόσμου και τη σύγχυση της με τη διεύρυνση του εκλογικού δικαιώματος. Το κοινοβούλιο βέβαια υπάρχει αιώνες πριν τον libaralism και τον αστικό κόσμο’ από εδώ μπορεί να φα;νερωθούν πολλά ψεύδη και ιδεολογήματα που εκβάλουν σε αυτό που πολύ όμορφα έθεσες:

    »Ξέρω, ξέρω! Η «οικονομία της αγοράς» είναι ο καλύτερος τρόπος παραγωγής και κατανάλωσης, και η «αντιπροσωπευτική δημοκρατία» ο καλύτερος τρόπος διαχείρισης των κοινών…»

    Επίσης η εξίσωση του Ζαν-Κλωντ προυποθέτει (Οικονομικός φιλελευθερισμός = Δεξιά – Πολιτισμικός φιλελευθερισμός = Αριστερά) τον ευρωκεντρισμό ή δυτικοκεντρισμό, δηλαδή πως ο Άραβας, ο Λατινοαμερικάνά ή ο Βαλκάνιος «αριστερός/η» σκέφτεται, ερμηνεύει τον κόσμο όπως π.χ. μια κάτοικος της Ολλανδίας ή όπως τον έμαθαν τα γραπτά που διάβασε μεταφρασμένα από την αγγλική, τη γερμανική και τη γαλλική γλώσσα (όντας «κατεχόμενος» με την έννοια του Στίρνερ). Αυτό βέβαια χαρακτηρίζει πλήρως και σε σχεδόν απόλυτο βαθμό τα καθ’ ημάς.

    Μόνο στη γένεση και στη διαμόρφωση του διεθνούς δικαίου να συνειδητοποιήσεις πόσο μεγάλο ρόλο έχει διαδραματίσει ο προτεσταντισμός, η γερμανικές γλώσσες (γερμανικά, ολλανδικά, αγγλικά κ.λπ) και η Συνθήκη της Βεστφαλίας (και με αυτό επιστρέφουμε στους θρησκευτικούς πολέμους και τα έθνη-κράτη) γίνεται εμφανές που εδράζεται ένα μεγάλο μέρος αυτονόητων «αντικειμενικών» -δυτικοκεντρικών- αληθειών, ερμηνειών, θεσμών, αφηγήσεων (δεν μιλώ σχετικιστικά, αλλά στα πλαίσια προϋποθέσεων και προκείμενων στις οποίες εδράζονται ορισμένα αυτονόητα) τις οποίες -πρέπει να- ενστερνιζόμαστε ως αναμφίβολες.

    Χαιρετώ.
    Καλό μας τριήμερο.

  19. 16 Μαρτίου 2013 στο 10:25 πμ

    @ Στάλιν Γκράνης

    Καλημέρα!

    Το «πίσω» χωρίς να οριστεί σύστημα αναφοράς δεν σημαίνει απολύτως τίποτα!

  20. 16 Μαρτίου 2013 στο 10:34 πμ

    @ Δ`~.

    Καλημέρα!

    Σ’ ευχαριστώ που μοιράζεσαι μαζί μας όλες αυτές τις σκέψεις σου. Ούτως ή άλλως, αυτά τα θέματα τα γνωρίζεις πολύ καλύτερα από εμένα, που ασχολούμαι μάλλον επιφανειακά με τα θεμέλια του «συστήματος», παρά με το ίδιο το οικοδόμημα και το πώς διαμορφώθηκε.

    Αν και δεν είμαι ατομικιστής [κατά τη στιρνερική ή όποια άλλη έννοια], διαβάζω και «γράφω», περισσότερο για δική μου χρήση. Κάτι «βγάζω» πάντως 🙂

    Ως άνθρωποι ξεκινάμε από τελείως εσφαλμένες αρχές [τα «αυτονόητα»], και όχι μόνον σε ό,τι αφορά το κοινωνικό σκέλος της ύπαρξής μας. Ας είναι. Έχουμε δρόμο ακόμα.

    Ευχαριστούμε, χαιρετούμε και αντευχόμαστε!

  21. 16 Μαρτίου 2013 στο 12:49 μμ

    αφού δε διανοούμαι να εργαστώ επί αντικαταβολή πλέον…
    δηλώ χειράννασσα 😉
    είναι βλέπετε η εποχή των κήπων…

    καλημεράκος!

  22. 16 Μαρτίου 2013 στο 1:19 μμ

    Χαιρετώ σας Αρχόντισσα των Χειρών! 🙂

    Βάλτε και κάνα ζαρζαβατικό [εκτός των ανθέων]. Δύσκολοι Καιροί, που έλεγε κι ο Κάρολος [Ντίκενς].

    Καλησπεράννος!

  23. Σπύρος
    16 Μαρτίου 2013 στο 5:50 μμ

    » Όλοι τους –μα όλοι!,- από την άκρα δεξιά ως την άκρα αριστερά, δεν αποτελούν παρά συμπληρωματικές όψεις του πολιτικού συστήματος που ως τα σήμερα διαχειρίζεται τα του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής στον πλανήτη. Όλοι τους αποτελούν απαραίτητα στοιχεία της κεφαλαιοκρατικής κοινωνίας.»

    1)3η θέση για τον Feuerbach
    2)Εσύ τι πιστεύεις? Ανήκεις σε αυτό το φάσμα ή απλά του κουνάς το δάκτυλο?

  24. 16 Μαρτίου 2013 στο 7:18 μμ

    1. Η 3η θέση για τον Feuerbach ισχύει και για τον ίδιο τον Μαρξ. Κι αυτός χρειάζεται μια μικρή διαπαιδαγώγηση. Για τους μαρξιστές δεν το συζητάω καν. Ως πρωτοπορία [δλδ, ως ένα «στρώμα εκτός κοινωνίας»] έχουν «παγώσει» στα ολύμπια ύψη που βρίσκονται…

    2. Υπάρχει κανένας σήμερα στον πλανήτη που να ζει εκτός αυτού του φάσματος; Εκών άκων;

  25. 16 Μαρτίου 2013 στο 10:48 μμ

    Καλησπέρα…

    Πολύ χάρηκα σήμερα που μπήκα και ανέγνωσα τα δύο σας κείμενα περί Μαρξισμού κτλ….

    Σαν γνήσιος χωριάτης όμως και παλιοαργότης που είμαι , χώρια που είμαι και παζαρτζής (λαϊκατζή με λέτε στα μέρη σας, αλλά τέλος πάντων)….θέλω να επαναλάβω μια θέση που εξέφρασα σήμερα στο παζάρι , αφού εν μέσω χιονιού και έλλειψης πελατών το ρίξαμε στην ρακο-τσιπουροποσία και γίναμε λίγο σταφίδες….
    Ήταν η κουβέντα για την διαπαιδαγώγηση των παίδων…κι έλεγα εγώ….το παιδί ό,τι και να του πεις θεωρητικά , όσα καλά και να προσπαθήσεις να του βάλεις στο μυαλό για να γίνει καλός και χρηστός άνθρωπος στην κοινωνία, αυτό θα πάρει παραδείγματα από τη δική σου συμπεριφορά και θα ακολουθήσει να γίνει και να κάνει πράγματα που είτε τα είδε σε εσένα ή στο άμεσο περιβάλον του και έκρινε ότι αυτά τα πράγματα θα του προσφέρουν κέρδος….οικονομικό είτε συναισθηματικό….
    Άν παραβάλουμε τις διάφορες θεωρίες από τους αναλυτές και τους θεωρητικούς με τον γονεϊκό θεωρητικό λόγο, το παιδί – πολίτης θα δράσει ανάλογα με το παιδί -παιδί , δεν νομίζετε;

    Εγώ πάντως (για να μην αφήσω παραπονεμένο το τεράστιο μου εγώ και με μαλώνει μετά) , δηλώνω ότι έχω την πολυτέλεια να διαλέγω τι θα παράξω και έχω άμεσο λόγο στον τρόπο και στην διαδικασία παραγωγής, αλλά και στην διαδικασία της πώλησης….ως εκ τούτου , μια και έχω άμεση γνώση του τρόπου που παράγονται τα διάφορα προϊόντα, έχω και γνώμη και άποψη για το τί θα καταναλώσω , αν και εφ’όσον δεν το παράγω από μόνος μου…..επίσης στα βιομηχανικά προϊόντα επιλέγω πράγματα βάση της αξίας τους και όχι της τιμής τους κι ας μου βγαίνει ο κούκος αϊδόνι κάποιες φορές….
    Λέτε να βάζω τις βάσεις για κάποια ανατροπή ή να αλλάξω πλευρό στον ύπνο μου;

    Ή λέτε να τα λέω έτσι γιατί ακόμη δεν έχω ξεσταφιδιάσει, μιας και από νωρίς το πρωί που άρχισε να χιονίζει μέχρι τις πέντε που τα μάζεψα και γύρισα σπίτι «ζεστενόμασταν» με ρακιά ;

    Όπως και να’χει να με συγχωρέσετε, γιατί εδώ στην Ξάνθη έξω γίνεται της πόπης (αποκριές γαρ) αυτήν την στιγμή που τα λέμε και επηρεάζομαι λιγάκι κι εγώ σαν παιδί που λαχταράει μεν αλλά δίνει τόπο στα νιάτα, δε….

    καλή σαρακοστή αδέρφια….(χικ)

  26. 17 Μαρτίου 2013 στο 12:17 μμ

    @ χρηχα

    Καλημέρα…

    Τώρα, τι να σας πω κι εγώ;;; Προσπαθώ εδώ και κάτι ώρες να κατηφορίσω απ’ το όρος hangover [γνωστό και ως Σταφίδα] και δεν…

    Για την διάπλαση των παίδων τι να είπω; Το κακό με τους ανθρώπους είναι ότι δεν μπορούν να πάρουν αποφάσεις, κι όταν τις παίρνουν δεν παίρνουν την ευθύνη γι’ αυτές. Ε, το ίδιο ισχύει και ως προς αυτό το ζήτημα. Άμα πετάμε τα παιδιά, ως μπαλάκια, στον έναν και στον άλλον για να τα διαπαιδαγωγήσουν, στο τέλος εισπράττουμε το τίμημα της ανευθυνότητάς μας [και ως γονήδες και ως κοινωνία]…

    Τα πίνετε, ε;!

    Κι έχετε και… πόπικες αποκριές, ε;!

    Καλά να περνάτε, ε;!

    Καλή σαρακοστή, φίλτατε! [ξεχίκ και πότε!]

  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s