Αρχική > Uncategorized > Φασισμός – Αντιφασισμός

Φασισμός – Αντιφασισμός

Ένα ποστάκι που αλίευσα εδώ γύρω…

Αναρτημένο στις 5 Φεβρουαρίου 2008.

Παντελώς ανεπίκαιρο, δηλαδής 🙂


 

Ο Gilles Dauvé [1947, που χρησιμοποιούσε παλιότερα και το ψευδώνυμο Jean Barrot] είναι Γάλλος κομμουνιστής. Όχι από τους λενινιστές/τροτσκιστές/σταλινικούς/μαοϊκούς, αλλά απ’ τους… άλλους. Ακολουθούν αποσπάσματα από δύο βιβλία του που έχουν κυκλοφορήσει στα ελληνικά, σχετικά με το ζήτημα του φασισμού και του αντιφασισμού. Ως τροφή για -ανεπίκαιρες- σκέψεις… [Οι υπογραμμίσεις και η «παραγραφοποίηση» δικές μου.]

dauve.jpg

Ζιλ Ντωβέ
Έκλειψη και Επανεμφάνιση του Κομμουνιστικού Κινήματος

εκδ. Κόκκινο Νήμα, 2002. [Το βιβλίο υπάρχει ολόκληρο στο διαδίκτυο, στον ιστότοπο του Κόκκινου Νήματος.]

«Αντίθετα με την Κομμουνιστική Διεθνή, ο Μπορντίγκα [Amadeo Bordiga] υιοθέτησε μια ξεκάθαρη άποψη για το φασισμό. Θεώρησε το φασισμό ως μια ακόμη μορφή αστικής κυριαρχίας, όπως η δημοκρατία, αλλά πίστευε ότι δεν μπορεί κανείς να επιλέγει μεταξύ των δύο.

Αυτό το ζήτημα είναι συχνά αντικείμενο διαμάχης. Η θέση της ιταλικής αριστεράς συνήθως διαστρεβλώνεται. Οι ιστορικοί συχνά θεώρησαν τον Μπορντίγκα υπεύθυνο για την άνοδο του Μουσολίνι στην εξουσία. Κατηγορήθηκε επίσης ότι αδιαφόρησε για τα δεινά που προκάλεσε στους ανθρώπους ο φασισμός.

Από την οπτική της επανάστασης, ο Μπορντίγκα δε θεωρούσε ότι ο φασισμός είναι χειρότερος από τη δημοκρατία ούτε ότι η δημοκρατία δημιουργεί καλύτερες συνθήκες για την προλεταριακή ταξική πάλη. Ακόμη και αν η δημοκρατία θεωρείτο μικρότερο κακό από το φασισμό, θα ήταν ηλίθιο και ανώφελο να την υποστηρίζει κανείς για ν’ αποφύγει το φασισμό: η ιταλική (και αργότερα, η γερμανική) εμπειρία έδειξε ότι η δημοκρατία όχι μόνο είχε σταθεί ανίσχυρη μπροστά στο φασισμό, αλλά ότι τον είχε καλέσει για να τη σώσει. Φοβούμενη το προλεταριάτο, η δημοκρατία στην πραγματικότητα γέννησε το φασισμό.

Η μόνη εναλλακτική λύση στο φασισμό ήταν επομένως η δικτατορία του προλεταριάτου. Άλλο ένα επιχείρημα προβλήθηκε αργότερα από την αριστερά –π.χ. τους Τροτσκιστές- για την υποστήριξη της αντιφασιστικής τακτικής. Το κεφάλαιο χρειάζεται το φασισμό: δεν μπορεί πια να είναι δημοκρατικό. Επομένως, αν αγωνιστούμε για τη δημοκρατία, αγωνιζόμαστε στην πραγματικότητα για το σοσιαλισμό. Έτσι δικαιολόγησαν τη στάση τους πολλοί αριστεροί στη διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου.

Αλλά όπως η δημοκρατία γεννά το φασισμό, έτσι και ο φασισμός γεννά τη δημοκρατία. Η ιστορία έδειξε ότι αυτό που ο Μπορντίγκα ισχυρίσθηκε θεωρητικά έγινε πράξη: ο καπιταλισμός αντικαθιστά το ένα με το άλλο΄ η δημοκρατία και ο φασισμός διαδέχονται το ένα τ’ άλλο. Μετά το 1945, δημοκρατία και φασισμός συχνά συνδυάζονται, σε μικρό ή μεγαλύτερο βαθμό.» («Σημείωση για τον Πάνεκουκ και τον Μπορντίγκα» [σελ. 88]. Το κείμενο αυτό γράφτηκε το 1973 και ξαναδουλεύτηκε το 1997.)

barrot.jpg

Ζαν Μπαρώ
Φασισμός Αντιφασισμός: Οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος

μετ. Νίκος Β. Αλεξίου, εκδ. Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα 2002.

«Ο φασισμός μπορεί να ερμηνευθεί μόνο αν εξετάσουμε την προηγούμενη περίοδο: την συντριβή του επαναστατικού κύματος του 1917-21 από τη σοσιαλδημοκρατία (Ρωσία, Γερμανία, Ιταλία, Ουγγαρία, Βουλγαρία κ.λπ.). Η σοσιαλδημοκρατία κυρίως είναι εκείνη που αφοπλίζει ιδεολογικά και πρακτικά το προλεταριάτο και καταστέλλει στρατιωτικά τις εξεγέρσεις του.

Στην Γερμανία, τα τάγματα εθελοντών [Freicorps], υπό την καθοδήγηση του σοσιαλιστή Νόσκε, θα αποτελέσουν την αιχμή του δόρατος της εκστρατείας αποκατάστασης της τάξης. Ο φασισμός, όπως και ο μεγάλος του αδελφός ο σταλινισμός, δεν ολοκλήρωσε το έργο της αντεπανάστασης «παρά μόνο» αποτελειώνοντας ένα ηττημένο προλεταριάτο!

Η λεγόμενη δικτατορία έρχεται πάντα μετά την συντριβή των προλετάριων από την δημοκρατία με τα συνδικάτα και την Αριστερά της.

Ο αντιφασισμός αποκρύπτει αυτήν την θεμελιώδη πραγματικότητα ταυτίζοντας τον φασισμό με τις «δυνάμεις του κακού» και υποβαθμίζοντάς τον σε μία παράλογη, α-ιστορική, προερχόμενη από το πουθενά «αντίδραση»! Η αξιοπιστία του φασισμού κατά την δεκαετία του 1930, θα μπορούσε να εξηγηθεί από το γεγονός ότι εν μέρει υλοποίησε το πρόγραμμα της σοσιαλδημοκρατίας: «βελτίωση» του «βιοτικού επιπέδου», σημαντικά δημόσια έργα, απορρόφηση της ανεργίας, κ.λπ.» [σελ. 8-9]

Η λεγόμενη δικτατορία έρχεται πάντα μετά την συντριβή των προλετάριων από την δημοκρατία με τα συνδικάτα και την Αριστερά της..

Όμως, κάθε πόλεμος χρειάζεται αναγκαστικά μια δικαιολογία προκειμένου να στρατολογήσει τους προλετάριους υπό τα λάβαρά του. Ο αγώνας κατά του φασισμού επέτρεψε τη δικαιολόγηση της σφαγής άνω των 50.000.000 προλετάριων, μέσω της προώθησης της πάλης εναντίον του «ολοκληρωτισμού»!

Βεβαίως, ακόμη και βάσει μιας ειρηνιστικής και αστικής ανθρωπιστικής ανάλυσης, τα ναζιστικά στρατόπεδα θανάτου δεν ήταν η μοναδική «φρίκη» του πολέμου, βλέπε, παραδείγματος χάριν, τις ατομικές βόμβες στην Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, τους δολοφονικούς και μαζικούς βομβαρδισμούς των μεγάλων γερμανικών πόλεων, τις σφαγές στο Σετίφ της Αλγερίας από τον γαλλικό στρατό τον Μάιο του 1945, την ίδια την ημέρα της «Απελευθέρωσης», κ.λπ.» [σελ. 10]

«Ο θρίαμβος του κεφαλαίου ποτέ δεν είναι τόσο ολοκληρωτικός όσο όταν οι εργάτες κινητοποιούνται υπέρ του, πιστεύοντας ότι αυτό θα μπορούσε να «αλλάξει τη ζωή». Ο διαχωρισμός ανάμεσα στην «δικτατορία» και την «δημοκρατία», αφορά μάλλον δύο τρόπους επιτήρησης του προλεταριάτου, είτε ενσωματώνοντάς το δια της βίας, είτε συνενώνοντάς το με την μεσολάβηση των οργανώσεών «του»: συνδικάτα, κόμματα, ενώσεις κ.ά. Ο συνακόλουθος αντιφασισμός συνίσταται στην ενίσχυση του Κράτους, το οποίο εμφανίζεται πάντοτε ως «δημοκρατικό», «νόμιμο»… ενώ με το σύνθημα «αφήστε τους ανθρώπους να συμμετάσχουν», προσδένει το προλεταριάτο στο Κράτος!» [σελ. 11]

«Για την αστική και την μικροαστική τάξη, ο φασισμός είναι ένα ανώμαλο φαινόμενο, μία έκπτωση των δημοκρατικών αξιών, εξηγήσιμη μόνο δια της προσφυγής σε ψυχολογικές ερμηνείες. Ο φιλελεύθερος αντιφασισμός αντιμετώπισε τον φασισμό ως μία διαστροφή του Δυτικού πολιτισμού, παράγοντας έτσι ένα αντίστοιχο αποτέλεσμα: την σαδομαζοχιστική σαγήνευση από τον φασισμό όπως εκδηλώνεται με τη συλλογή ναζιστικών κειμηλίων.» [σελ. 15]

«[…] ο φασισμός υπήρξε το προϊόν μιας διπλής αποτυχίας: της ήττας των επαναστατών οι οποίοι συνετρίβησαν από τους σοσιαλδημοκράτες και τους φιλελεύθερους συμμάχους τους, την οποία ακολούθησε η αποτυχία των φιλελεύθερων και των σοσιαλδημοκρατών να διαχειρισθούν αποτελεσματικά το κεφάλαιο. Εάν δεν μελετήσουμε τους ταξικούς αγώνες της προγενέστερης περιόδου και τους περιορισμούς τους, η φύση του φασισμού και η άνοδός του στην εξουσία θα παραμείνουν ακατανόητες. Οι μεν δεν μπορούν να γίνουν κατανοητοί χωρίς τους δε. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Γκερέν σφάλλει όχι μόνο ως προς την σημασία του φασισμού, αλλά και ως προς το Γαλλικό Λαϊκό Μέτωπο, το οποίο θεωρεί «χαμένη επανάσταση».» [σελ. 17]

«Μετά τον φασισμό κατά την περίοδο του πολέμου, ο όρος φασισμός παρέμεινε στην μόδα. Ποια πολιτική ομάδα δεν κατηγόρησε τους αντιπάλους της ότι χρησιμοποιούν «φασιστικές μεθόδους»; Η Αριστερά ποτέ δεν σταμάτησε να καταγγέλλει την αναβίωση του φασισμού, η Δεξιά δεν παραλείπει να χαρακτηρίζει το PCF [σ.σ. Κομμουνιστικό Κόμμα Γαλλίας] «φασιστικό κόμμα».

Σημαίνοντας τα πάντα και τίποτε, η λέξη αυτή έχει χάσει το νόημά της, αφού η διεθνής φιλελεύθερη κοινή γνώμη χαρακτηρίζει «φασιστικό» κάθε ισχυρό Κράτος. Έτσι, οι αυταπάτες των φασιστών της δεκαετίας του 1930, αναβιώνουν και παρουσιάζονται ως σύγχρονη πραγματικότητα. Ο Φράνκο υποστήριζε ότι ήταν φασίστας όπως οι μέντορές του Χίτλερ και Μουσολίνι, όμως δεν υπήρξε ποτέ μια φασιστική Διεθνής.

Αν σήμερα οι Έλληνες συνταγματάρχες και οι Χιλιανοί στρατηγοί αποκαλούνται φασίστες από την κυρίαρχη ιδεολογία, δεν αντιπροσωπεύουν παρά παραλλαγές του καπιταλιστικού Κράτους. Το να κολλάμε στο Κράτος την ταμπέλα «φασιστικό», ισοδυναμεί με το να καταδικάζουμε τα κόμματα που βρίσκονται επικεφαλής του Κράτους αυτού. Έτσι, αποφεύγει κανείς την κριτική του Κράτους, καταδικάζοντας αυτούς που το διευθύνουν…» [σελ. 22-23]

«Ωστόσο, ηττημένη και από την μία [σ.σ. την δημοκρατία] και από τον άλλον [σ.σ. τον φασισμό], η επανάσταση [σ.σ. η Ισπανική Επανάσταση του 1936] ήταν καταδικασμένη διότι, τόσο η δημοκρατία όσο και ο φασισμός ήταν δυνητικές μορφές του νόμιμου καπιταλιστικού Κράτους. Ανεξαρτήτως του ποιος θα θριάμβευε, το μόνο σίγουρο ήταν ότι, όπως πάντα, οι προλετάριοι θα συντρίβονταν ανελέητα από το καπιταλιστικό Κράτος…» [σελ. 75]

* * *

Διαβάστε επίσης:

Ζιλ Ντωβέ: Ερωτο/απαντήσεις για τον αντι-φασισμό

Εικονομία: Μύθος 3 – “Αντιφασισμός”

Advertisements
Κατηγορίες:Uncategorized
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s