Αρχείο

Archive for the ‘Αφορισμοί’ Category

Γιατί «Ο τάδε φιλόσοφος αγαπά τους Τατάρους»;

Μία καταφανέστατα επίκαιρη παρατήρηση του Ζαν-Ζακ Ρουσσώ [Αιμίλιος]:

Rousso_660x400_scaled_cropp

 

Μην εμπιστεύεστε αυτούς τους κοσμοπολίτες που θα αναζητήσουν πολύ βαθιά μέσα στα βιβλία τους καθήκοντα που οι ίδιοι απαξιούν να εκπληρώσουν προς τον περίγυρό τους.

Ο τάδε φιλόσοφος αγαπά τους Τατάρους για ν’ αποφύγει ν’ αγαπήσει τους γείτονές του.

 

Κατηγορίες:Αφορισμοί, Βιβλία

Σκηνή πας ο βίος και παίγνιον…

palladas2

Κατηγορίες:Αφορισμοί

Η ζωή είναι αγρίως απίθανη

H ZWH EINAI API8ANH COVER:Layout 1

«Ίσως γι’ αυτό και η βαθύτερη δικιά μου αδιαφορία και ψυχρότητα. Αλλά τι απίστευτο δώρο όταν κάποιος ή κάτι μ’ αγγίξει. Τι λάθος η άποψη πως η ευαισθησία είναι να πάλλεσαι με το καθετί! Αντίθετα. Ο ευαίσθητος άνθρωπος είναι ψυχρός και αδιάφορος φαινομενικά. Απλώς είναι τρομακτικά εκλεκτικός. Οργανωμένο παραλήρημα. Για τους άλλους είναι τέρας. Είναι αλλού, γι’ αυτό.”

Μαργαρίτα Καραπάνου, «Η Ζωή Είναι Αγρίως Απίθανη»

Είμαι κάτι σαν επίρρημα…

Η επιβίωση χωρίς τους ρόλους είναι πολιτικός θάνατος. Όπως έχουμε καταδικαστεί σε επιβίωση, έτσι έχουμε καταδικαστεί και στο να ‘μαστε «αξιοπρεπείς» στο μη αυθεντικό. Η αρματωσιά εμποδίζει την ελευθερία των χειρονομιών και μετριάζει τα τραντάγματα. Κάτω απ’ το καβούκι, όλα είναι τρωτά. Το μόνο που απομένει, λοιπόν, είναι η παιχνδιιάρικη λύση του «να κάνεις πως…» · να παίζεις ύπουλα με τους ρόλους.

Ταιριάζει να υιοθετηθεί εδώ η πρόταση του Ροζάνοφ: «Εξωτερικά είμαι κλιτός. Υποκειμενικά, είμαι απόλυτα άκλιτος. Δεν κρεμιέμαι από πουθενά. Κάτι σαν επίρρημα«. […]

Το να πετάξω τους ρόλους σα δέμα παλιόρουχα θα σήμαινε πως αρνιέμαι τον διαχωρισμό και ρίχνομαι στον μυστικισμό ή τον σολιψισμό. Βρίσκομαι στα λημέρια του εχθρού κι ο εχθρός βρίσκεται στα λημέρια μου. Δεν πρέπει να με σκοτώσει, γι’ αυτό καταφεύγω στο καβούκι των ρόλων. Δουλεύω, καταναλώνω, ξέρω πώς να φαίνομαι πολιτισμένος, και δεν προσβάλλω τα ήθη. Παρ’ όλ’ αυτά, πρέπει να καταστρέψω αυτόν τον τόσο φκιαχτό κόσμο· να γιατί οι υποψιασμένοι παίζουν αναμεταξύ τους με τους ρόλους. Πέρνα για ανεύθυνος, να ποιος είν’ ο καλύτερος τρόπος για να ‘σαι υπεύθυνος για τον εαυτό σου. Όλα τα επαγγέλματα είναι βρώμικα, ας τα ασκούμε βρώμικα· όλοι οι ρόλοι είναι ψέμα, ας τους βάλουμε να αυτοδιαψευσθούν! […]

Όσο αποσπάσαι απ’ τον ρόλο, τόσο τον χειρίζεσαι σαν όπλο ενάντια στον αντίπαλο. Όσο φυλάγεσαι από το βάρος αντικειμένων, τόσο κερδίζεις σε ελαφρότητα κινήσεων. Οι φίλοι διόλου δεν εμποδίζονται από τύπους, καβγαδίζουν ανοιχτά, ξέροντας πως δεν μπορούν να πληγωθούν. Όπου η επικοινωνία πασχίζει να γίνει αληθινή, η παρεξήγηση δεν είναι έγκλημα.

Αν, όμως, με πλευρίσεις πατόκορφα οπλισμένος, επιβάλλοντάς μου τη μάχη για να βρεθεί με τη νίκη ο τρόπος συμφωνίας, τότε από μένα θα βρεις μονάχα μια προφασιστική πόζα, μια σιωπή που θα σου δίνει να καταλάβεις πως ο διάλογος τέλειωσε. Η αμφισβήτηση των ρόλων αφαιρεί πρώτα και κύρια κάθε ενδιαφέρον για συζήτηση. Μονάχα ο εχθρός αποζητάει τη συνάντηση στο πεδίο των ρόλων, στην κονίστρα του θεάματος. Δεν είναι άραγε αρκετός ο σεβασμός, ολημερίς, στα φαντάσματά του, χωρίς να χρειάζονται κι οι λυκοφιλίες αποπάνω; Ακόμα κι αν το δάγκωμα και το αλύχτισμα μπορούσαν να μας συνειδητοποιήσουν για το σκυυλολόι των ρόλων, να μας αφυπνίσουν ξαφνικά στη σημασία του εαυτού μας… […]

Δεν γίνεται να ανακαλυφθεί τίποτα, επειδή ο κόσμος είναι δοσμένος μια για πάντα, αλλά η αποκάλυψη περιμένει τον προσκυνητή, τον ιππότη, τον περιπλανώμενο, στο σταυροδρόμι. Στην πραγματικότητα, η αποκάλυψη βρίσκεται μες στον καθένα: διασχίζοντας τον κόσμο, την αναζητάει και μακριά, και ξάφνου τη βλέπει ν’ αναβρύζει, θαυματουργή πηγή που ξεπηδάει από την αγνότητα κάποιας χειρονομίας, στον τόπο μάλιστα όπου ο ατιμασμένος αναζητητής δεν είχε τίποτα προμαντέψει. Η πηγή κι ο πύργος κυριαρχούν στη δημιουργική φαντασία του Μεσαίωνα. Ο συμβολισμός τους είναι πεντακάθαρος: πίσω από την κίνηση, βρες το αμετακίνητο· πίσω απ’ το αμετακίνητο, βρες την κίνηση. […]

Αν ο ρόλος σου επιβάλλεται στους άλλους, γίνε αυτή η εξουσία που δεν είναι «εσύ», κι άσε, μετά, το φάντασμά σου να τριγυρνάει. Πάντα χάνει κανείς σε αγώνα γοήτρου, μην κουράζεσαι άδικα. Όχι μάταιους καβγάδες, όχι άχρηστες συζητήσεις, όχι ρητορείες, όχι συμπόσια, όχι βδομάδες μαρξιστικής σκέψης! Όταν χρειαστεί να χτυπήσεις για να ελευθερωθείς πραγματικά, χτύπα του σκοτωμού! Οι λέξεις δεν σκοτώνουν!

Σε τριγυρίζουν άνθρωποι, θέλουν να συζητήσετε. Σε θαυμάζουν; Φτύσε τους κατάμουτρα· σε κοροϊδεύουν; βόηθα τους να βρουν τον εαυτό τους στο γέλιο τους. Ο ρόλος κουβαλάει μέσα του το γελοίο. Γύρω σου υπάρχουν μονάχα ρόλοι; Πέτα τους την αφέλειά σου, το χιούμορ σου, την αποστασιοποίησή σου· μ’ αυτή τη μεταχείριση, κάποιος από τους διπλανούς σου μπορεί να αφυπνιστεί στον εαυτό του, να ανακαλύψει τις συνθήκες του διαλόγου. Εξίσου αλλοτριωτικοί, δεν είναι άλλωστε όλοι οι ρόλοι εξίσου αξιοπεριφρόνητοι. […]

Raoul Vaneigem,
Η Επανάσταση της Καθημερινής Ζωής,
μετ. Σεραφείμ Βελέντζας, εκδ. Άκμων, Αθήνα 1977,
σελ. 170-171, 178-179, 182
Οι υπογραμμίσεις δικές μου

Κι όπως είχε πει κι ο Τιγράνης…

Ενημέρωση 8-7-2014 Ο παλιός αγαπητός διαδικτυακός φίλος Vrennus, με επανέφερε -και σωστά!- στην τάξη, στέλνοντάς μου το σχετικό απόσπασμα απ’ το βιβλίο του Αππιανού, όπου είναι σαφές ότι ο Τιγράνης αναφερόταν στα ρωμαϊκά και όχι στα δικά τους [και του Μιθριδάτη] στρατεύματα:

Καὶ αὐτῷ τότε πρῶτον Μιθριδάτης ἐς ὄψιν ἐλθὼν συνεβούλευε μὴ συμπλέκεσθαι Ῥωμαίοις, ἀλλὰ τῷ ἱππικῷ μόνῳ περιτρέχοντα καὶ τὴν γῆν λυμαινόμενον ἐς λιμὸν αὐτούς, εἰ δύναιτο, περικλεῖσαι, ᾧ τρόπῳ καὶ αὐτὸς ὑπὸ Λευκόλλου περὶ Κύζικον ἀμαχὶ κάμνων τὸν στρατὸν ἀπολέσαι. Ὁ δὲ γελάσας αὐτοῦ τὴν στρατηγίαν, προῄει συνεσκευασμένος ἐς μάχην· καὶ τὴν Ῥωμαίων ὀλιγότητα ἰδὼν ἐπέσκωψεν οὕτως· « Εἰ μὲν πρέσβεις εἰσὶν οἵδε, πολλοί, εἰ δὲ πολέμιοι, πάμπαν ὀλίγοι. »

Ευχαριστώ φίλε! Εκείνο το «επέσκωψεν» σκέτο κέντημα!

 


 

 

… αντικρύζοντας τις ρωμαϊκές λεγεώνες…

“Είναι λίγοι για στρατός, αλλά πολλοί για να είναι μόνον μια πρεσβεία”.

*    *   *

Δεν ήτο ο Μιθριδάτης εκείνος που ελάλησεν [με την προμοδέρναν έννοιαν του όρου] την ως άνω φράσιν, αλλ’ ο σύμμαχος και γαμβρός του Τιγράνης, όστις ειδών τα ρωμαϊκά στρατεύματα, όπως μας πληροφορεί ο Αππιανός, ανέκραξεν:

“εἰ μὲν πρέσβεις εἰσὶν οἵδε, πολλοί, εἰ δὲ πολέμιοι, πάμπαν ὀλίγοι.”

Ωστόσο, τίποτε δεν εμπόδισε τον Μέγα Βασιλέα των Αρμενίων Τιγράνη Β΄ από την οδυνηρή ήττα στη μάχη των Τιγρανοκέρτων [6 Οκτωβρίου 69 π.Χ.]

Ο Αππιανός προφανώς αντέγραψε την φράσιν εκ του Πλουτάρχου [Βίος Λουκούλλου].

Ηθικόν δίδαγμα: πάω να διαβάσω ανεστραμμένα την Εικονομία…

 

*  *  *

[11-10-2008] Ξανά-μανά επαναλήψεις…

*  *  *

Για περαιτέρω μελέτη, τα δύο τεύχη της Εικονομίας κι αυτό το φυλλάδιο:

Αρέσει σε %d bloggers: